Ông Nguyễn Văn Khoa - Tổng giám đốc FPT 

Chủ đề tham luận: Doanh nghiệp công nghệ Việt Nam làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và vươn ra toàn cầu.

***

Thưa các đồng chí lãnh đạo, thưa quý vị đại biểu,

Hôm nay, tôi xin phép chia sẻ một câu chuyện vừa mang nhiều cảm xúc cá nhân, vừa phản ánh những trăn trở rất thật của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam trong bối cảnh mới. Đó là câu chuyện về Make in Viet Nam – không chỉ như một khẩu hiệu, mà là một ngọn cờ đầu, một lựa chọn chiến lược mang tính sống còn.

Với cá nhân tôi, cũng như với FPT, Make in Viet Nam là ngọn cờ cảm hứng. Đó cũng là một câu hỏi được đặt ra liên tục, bền bỉ và có phần khắc nghiệt. Trong suốt 5 năm liền, Bộ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng từng hỏi FPT một câu duy nhất: Tỷ lệ gia công của FPT là bao nhiêu?
Đó vừa là sự động viên, vừa là một thách thức rất lớn, buộc chúng tôi phải tự vấn: FPT sẽ đi tiếp con đường nào, và giá trị cốt lõi của mình là gì.

Trước đây, FPT ra thế giới chủ yếu bằng hình thức “đi làm thuê”. Có thời điểm, tỷ lệ gia công chiếm tới 90% hoạt động. Nhưng trong 5 năm gần đây, con số đó đã giảm xuống còn khoảng 35%. Với FPT, Make in Viet Nam chính là một ngã rẽ chiến lược – một quyết định khó khăn, thách thức nhưng không thể trì hoãn.

Trong bối cảnh kỷ nguyên mới, KHCN và ĐMST được coi là nhiệm vụ trọng tâm, chúng tôi xác định rõ: FPT là doanh nghiệp công nghệ Việt Nam hiếm hoi chủ động thay đổi chiến lược không chỉ để tối ưu lợi nhuận, mà để phụng sự quốc gia. Đây là sự chuyển dịch căn bản trong tư duy phát triển: từ tăng trưởng thuần túy sang đầu tư dài hạn cho khoa học – công nghệ, cho năng lực nội sinh của đất nước. 

FPT đưa chiến lược quốc gia trở thành một phần trong chiến lược doanh nghiệp. Ngày 3/12 vừa qua, FPT thành lập Ban Chỉ đạo Công nghệ Chiến lược, tập trung vào 5 lĩnh vực gồm: Viện Quantum AI và Cyber Security (QACI), FPT UAV, Công nghệ Đường sắt FPT (FMT), FPT Cyber Security và DC5. Đây không phải là quyết định mang tính tổ chức đơn thuần, mà là bước đi cụ thể hóa cam kết làm chủ công nghệ lõi. Quá trình đi ra nước ngoài trong nhiều năm trước đây giúp FPT tích lũy rất nhiều kinh nghiệm toàn cầu – từ tích hợp hệ thống, triển khai các giải pháp lớn cho khách hàng quốc tế – để từ đó có thể chuyển giao, làm chủ và phát triển sản phẩm nhanh hơn trong những năm gần đây.

Chúng tôi đầu tư bài bản vào các lĩnh vực mà không nhiều doanh nghiệp đủ kiên nhẫn theo đuổi, như: dữ liệu số, an ninh mạng, các nền tảng công nghệ lõi. Nguyên tắc xuyên suốt của FPT là: không làm công nghệ theo phong trào, mà đi ra từ chiến lược dài hạn của chính mình.

Trong giáo dục và nghiên cứu, FPT đang chuyển mạnh từ mô hình đào tạo thực hành sang nghiên cứu – phát triển. Đội ngũ giảng viên, cán bộ, chuyên gia của FPT trên toàn cầu cùng tham gia nghiên cứu, cùng làm sản phẩm, tạo ra một hệ sinh thái tri thức thực chất.

Ở vai trò Tổng giám đốc, tôi xin chia sẻ thẳng thắn: áp lực là rất lớn. FPT là doanh nghiệp gần 85.000 nhân sự, chịu áp lực lớn mỗi ngày, trong khi chiến lược công nghệ lõi đòi hỏi sự kiên trì 5–10 năm. Điều này đặt ra yêu cầu rất cao về sự thấu hiểu và đồng hành của cổ đông, cũng như sự tin tưởng, tạo điều kiện của các cơ quan quản lý nhà nước.

FPT nghiên cứu và phát triển nhiều sản phẩm công nghệ lõi không thể “sờ thấy, nắn được”, không bay trực tiếp, nhưng lại nằm sâu trong các thiết bị bay, trong hạ tầng vận hành. Vấn đề đặt ra là: ai sẽ là người sẵn sàng thử nghiệm? Nhà nước có sẵn sàng đặt niềm tin, tạo không gian thử nghiệm cho doanh nghiệp Việt hay không? Điều quan trọng nhất ở đây là tinh thần dấn thân.

Chiến lược phát triển khoa học – công nghệ là một hành trình không ngừng nghỉ. Cộng đồng doanh nghiệp tư nhân phải là lực lượng tham gia chủ động. Trên con đường này, FPT có những khó khăn riêng, nhưng cũng có sức mạnh tiềm tàng và đặc biệt là sự đồng hành của nhiều doanh nghiệp công nghệ khác. Tôi xin trân trọng cảm ơn Bộ Khoa học và Công nghệ đã kiên trì đồng hành, đặc biệt là duy trì Make in Việt Nam kể cả trong giai đoạn COVID-19, để giữ vững Diễn đàn Make in Viet Nam cho đến hôm nay.

Kết lại, thay mặt Tập đoàn FPT, tôi xin cam kết thực hiện nghiêm túc 5 nội dung lớn:

• Thứ nhất, đầu tư cho giáo dục và phát triển con người, nền tảng cốt lõi để phát triển Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo;

• Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ vào thực tiễn;

• Thứ ba, cung cấp và xuất khẩu các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược của Việt Nam ra thế giới;

• Thứ tư, đồng hành, liên minh cùng cộng đồng khoa học – công nghệ, không làm một mình;

• Thứ năm, chấp nhận khó khăn, tiên phong và cả sai lầm, kể cả những thất bại cần thiết, để tạo ra sản phẩm mới, đóng góp thực chất cho Make in Viet Nam và cho kỷ nguyên vươn mình của đất nước.